Witaminy

Witaminy

tabletki5Witaminy to związki organiczne dostarczane głównie poprzez dietę. Pomagają one rozwijać i utrzymywać ludzki organizm w dobrej kondycji fizycznej. W większości przypadków, odpowiednia dieta dostarcza właściwą ilości witamin, lecz czasami ich poziom musi być uzupełniony lub zredukowany. Dzieje się tak, ponieważ pewne dolegliwości, złe nawyki żywieniowe lub osobiste preferencje mogą powodować zarówno ich niedobór jak i nadmiar. W takich przypadkach zalecana jest suplementacja, aczkolwiek odpowiedni plan dietetyczny jest najlepszym środkiem poprawy tych nieprawidłowości.

Klasyfikacja witamin

Obecnie możemy wyróżnić 13 różnych witamin, które podzielone są na dwie kategorie. Mogą one być rozpuszczalne w wodzie lub tłuszczu. Te rozpuszczalne w wodzie są gromadzone w niewielkich ilościach i pochłaniane zgodnie z zapotrzebowaniem. Ich nadmiar jest stale wydalany podczas oddawania moczu. Natomiast witaminy rozpuszczalne w tłuszczu są przechowywane w tkankach w większych ilościach.

Podział witamin:

  • Witaminy rozpuszczalne w wodzie to: witamina B-1 (tiamina), B-2 (ryboflawina) B-3 (niacyna), B-5 (kwas pantotenowy), B-6 (pirydoksyna), B-7 (biotyna), B-9 (kwas foliowy), B-12 (kobalamina) oraz witamina C (kwas askorbinowy)
  • Witaminy rozpuszczalne w tłuszczu: witamina A, D, E oraz K.

Choroby związane z nieprawidłowym poziomem witamin

Zarówno niedobór jak i nadmiar witamin może skutkować pewnymi chorobami. Przykładowo, brak witaminy B powoduje encefalopatię Wernickego, zespół Korsakowa, zapalenie kątków ust, pelagrę, parestezję, anemię lub zapalenie skóry. Niedobór witaminy A oraz C skutkuje odpowiednio ślepotą zmierzchową i szkorbutem. Co więcej, niski poziom kwasu foliowego (witamina B-9) przed lub w trakcie ciąży może skutkować wadami cewy nerwowej.

stetoscopZ drugiej strony, zbyt duże dawki dowolnej witaminy również mogą być niekorzystne dla zdrowia. Przedawkowanie niacyny uszkadza wątrobę, a nadmiar witaminy B-5 powoduje biegunki lub nudności. Co więcej, wysoki poziom kwasu foliowego może zamaskować niedobór witaminy B-12. Inne choroby spowodowane przedawkowaniem to hiperwitaminoza A, C lub D. W skrajnych przypadkach, wysoki poziom pewnych witamin może kolidować z lekami lub zniekształcać wyniki badań lekarskich.

Źródła witamin

Występują one naturalnie w różnych produktach, a szczególnie w owocach i warzywach. Jednak niektóre z nich są wrażliwe na pewne metody kuchennego przyrządzania, podczas którego zostają częściowo utracone. W związku z tym, od czasu od czasu zalecane jest spożywanie produktów surowych. Warto również wspomnieć, że witaminy D i K są nieprzerwanie produkowane przez organizm, a ich niedobór występuje stosunkowo rzadko.

Poszczególne witaminy występują w:

  • Witamina A – wątróbka, marchew, brokuły, szpinak lub dynia.
  • Rodzina witamin B – ryż brązowy, jaja, ryby, awokado oraz banan.
  • Witamina C – praktycznie we wszystkich odmianach owoców I warzyw, a szczególnie w pomarańczach, cytrynach, kiwi, truskawkach oraz jabłkach.
  • Witamina D – ryby, mleko oraz grzyby.
  • Witamina E – szpinak, szparagi, papryka, jeżyny, oliwka oraz awokado.
  • Witamina K – pietruszka, szpinak, kapusta sarepska, bazylia oraz rzepa.

Wyjątkowo, witamina D może być dostarczana z promieni słonecznych poprzez skórę. Co tłumaczy jej niedobór wśród obywateli krajów o niskim nasileniu słonecznym.

Suplementacja witaminami

WitaminySuplementacja jest zalecana, jeżeli omawiane związki organiczne są dostarczane w nieodpowiednich ilościach, lub choroba ogranicza ich wchłanianie. Warto zapamiętać, że w Stanach Zjednoczonych suplementy witaminowe są regulowane tak samo jak żywność, podczas gdy w Unii Europejskiej są one traktowane jako leki.

Może Cię również zainteresować:

Dodaj komentarz