Zapalenie osierdzia

Zapalenie osierdzia to schorzenie dotyczące osłony serca, objawiające się bólami w klatce piersiowej.

zapalenie-osierdziaWiększość przypadków zapalenia osierdzia powodowane jest przez zakażenie wirusowe, które z reguły mija w ciągu kilku tygodni. Jedynym sposobem leczenia, jest zazwyczaj zastosowanie leków przeciwzapalnych. Istnieją jednak pewne przyczyny zapalenia osierdzia wymagające innych zabiegów, a jego powikłania, pomimo że pojawiają się rzadko, mogą być bardzo poważne.

Osierdzie stanowi cieniutki woreczek, który pokrywa zewnętrzną powierzchnię serca. Pomaga on zakotwiczyć serce w miejscu i zapobiega przesuwaniu się serca w obrębie klatki piersiowej. Osierdzie zawiera zewnętrzną i wewnętrzną warstwę, pomiędzy którymi znajduje się cienka płynna warstwa smarująca.

Zapalenie osierdzia oznacza najczęściej obrzęk.

Przyczyny zapalenia osierdzia

Wśród głównych przyczyn zapalenia osierdzia jest infekcja wirusowa, w tym infekcje powodowane wirusami Coxsackimi, echowirusami, wirusami grypy, adenowirusami, wirusem świnki, wirusem ludzkiego niedoboru odporności (HIV) i wirusami, które powodują zapalenie wątroby.

Do innych przyczyn choroby zaliczyć można:

  • zakażenie bakteryjne – często powoduje powstawanie ropy pomiędzy warstwami osierdzia i może wynikać na skutek zakażenia po operacji serca; rzadko przyczyną zapalenia osierdzia jest kiła lub grzyby,
  • zakażenie gruźlicą – zazwyczaj połączone jest z gruźlicą w płucach lub innych częściach ciała,
  • mocznica osierdziowa – stan zapalny spowodowany jest w tym przypadku dostaniem się odpadów komórkowych do krwiobiegu, i występuje u osób z nieleczoną niewydolnością nerek,
  • atak serca – zapalenie osierdzia może pojawiać się w przypadku uszkodzenia pobliskich tkanek serca, takich jak te pojawiające się przy zawale serca,operacja
  • problemy wynikające po operacji serca – stan zapalny osierdzia może występować przez kilka dni do kilku tygodni po operacji na otwartym sercu,
  • kontuzje – w wyniku głębokiej rany lub poważnego uszkodzenia klatki piersiowej,
  • choroby zapalne, które objawiają się w różnych miejscach ciała, mogą powodować zapalenie osierdzia – schorzenia takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, twardzina skóry, zapalenie guzkowate tętnic i układowy toczeń rumieniowaty,
  • radioterapię w leczeniu nowotworów obszaru klatki piersiowej,
  • nowotwory osierdzia, przeniesione do osierdzia z innej części ciała,
  • idiopatyczne zapalenie osierdzia – występuje w sytuacjach, gdy nie można znaleźć przyczyny np. na skutek niezidentyfikowanej infekcji wirusowej.

Objawy zapalenia osierdzia

Objawy idiopatycznego i wirusowego zapalenia osierdzia objawiają się bólem w klatce piersiowej i wysoką temperaturą. Ból pojawia się na ogół w środkowej części klatki piersiowej lub bardziej w kierunku lewej jej strony. Ból ten może być ostry i przeszywający, czasami trwa nieprzerwanie i rozprzestrzenia się w kierunku szyi czy ramion. Ból pojawia się najczęściej podczas głębokiego oddychania, kaszlu, kataru czy w pozycji leżącej. Często pozycja siedząca lub pochylanie się do przodu pozwala załagodzić objawy bólowe.

Dodatkowo może pojawić się duszność. W przypadku innych, niż zapalenie idiopatyczne i wirusowe osierdzia, przyczyn stanu zapalnego osierdzia mogą wykazywać podobne lub nieco odmienne objawy.

Powikłania zapalenia osierdzia są rzadkie, ale się zdarzają, można wśród nich wymienić:

  • nagromadzenie płynu w osierdziu – wysięk osierdziowy, który może uciskać serce, utrudniając jego prawidłowe funkcjonowanie, a także powodując duszności,
  • zaciskające zapalenie osierdzia pojawić się może wówczas, gdy zapalenie osierdzia nie jest leczone przez długi czas,
  • dodatkowo pojawiać się może opuchlizna nóg i kostek oraz zmęczenie.

Diagnozowanie i leczenie zapalenia osierdzia

Badanie fizykalne przy pomocy stetoskopu może wykazać tzw. tarcie osierdziowe, co stanowi pierwsze podejrzenie choroby, niemniej nie występuje we wszystkich przypadkach. Konieczne bywa wykonanie innych badań, które pozwolą wykluczyć inne przyczyny bólu w klatce piersiowej:cialo_narzady_kobieta

  • rentgen klatki piersiowej,
  • elektrokardiogram,
  • echokardiogram,
  • rezonans magnetyczny,
  • tomografia komputerowa,
  • testy pomagające określić infekcję wirusową,
  • badanie próbek płynu osierdziowego pod kątem zakażeń takich jak gruźlica.

Leczenie wirusowego i idiopatycznego zapalenia osierdzia polega na podawaniu leków przeciwzapalnych jak ibuprofen, które pomagają łagodzić bóle i zmniejszać obrzęk (stan zapalny). Jeżeli leczenie trwa dłużej niż 14 dni, potrzebne bywa zastosowanie leku kolchicyna, która pomaga zmniejszyć ryzyko nawrotu stanu zapalnego. Czasami stosowane są leki steroidowe.

Jeżeli mamy do czynienia z innymi przyczynami choroby stosowane jest leczenie pod kątem poszczególnych problemów zdrowotnych.

Może Cię również zainteresować:

Dodaj komentarz