Jaskra

Jaskra to poważna choroba oczu powodująca uszkodzenie nerwów wzrokowych, które należą do niezbędnych elementów ważnych dla naszej dobrej wizji. Problem ten najczęściej związany jest z nazbyt wysokim ciśnieniem wewnątrz oczu. Jaskra dotyczyć może osób w bardzo różnym wieku, jednak najpowszechniejsza jest ona wśród osób starszych po 60 tym roku życia.

Jaskra jest chorobą, która często nie daje znaków ostrzegawczych, a zmiany następujące w oku są na tyle powolne, że nie jest łatwo zauważyć postęp choroby, dopóki jej stan nie będzie zaawansowany.

Utrata wzroku spowodowana przez jaskrę jest trwała, dlatego niezwykle ważna jest profilaktyka i regularne badania oczu, ze szczególnym uwzględnieniem pomiarów ciśnienia wewnątrz oczu. Wczesne rozpoznanie choroby pozwala spowolnić lub zapobiec utracie wzroku, niemniej wymaga leczenia do końca życia.

Objawy jaskry

Jaskra może objawiać się na różne sposoby w zależności od jej typu i stopnia zaawansowania choroby. Mogą one obejmować między innymi:

  • problemy z widzeniem z boku lub skupienie jedynie na centralnym obrazie, często pojawiające się w obu oczach;
  • silne i uciążliwe bóle głowy;
  • bóle oczu;
  • nudności i wymioty;
  • rozmazany obraz;
  • wrażliwość na światło;
  • zaczerwienienie oczu.

Nieleczona jaskra powoduje ślepotę, dlatego gdy pojawią się jakiekolwiek niepokojące objawy dotyczące wizji, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. W przypadku wystąpienia objawów ostrego zapalenia jamy ustnej, jak silne bóle głowy, ból w oku czy niewyraźne widzenie, wizyta u lekarza jest konieczna.

Przyczyny jaskry

Jaskra jest wynikiem uszkodzenia nerwu wzrokowego, a ponieważ stan ten pojawia się stopniowo, często pierwszymi oznakami choroby jest pojawianie się martwych punktów w polu widzenia. Występowanie jaskry łączy się z podwyższonym ciśnieniem w oku, które to z kolei powiązane jest z gromadzeniem się płynu przepływającego przez całe oko. Płyn ten najczęściej spływa do przedniej części oczu przez tkankę pod kątem, w którym łączy się tęczówka z rogówką. Gdy płyn nagromadzi się w nadmiarze lub system jego drenażu nie działa prawidłowo, ciecz nie jest wydalana w prawidłowym tempie, co przyczynia się do wzrostu ciśnienia wewnątrz oka.

Jaskra bywa schorzeniem dziedziczonym, a naukowcy zdołali nawet odkryć pewne geny, które połączone są z ryzykiem występowania wysokiego ciśnienia tętniczego i ciśnienia uciskającego nerwy wzrokowe.

Rodzaje jaskry są bardzo różne, niemniej wśród głównych wymienić należy:

  • jaskra otwartego kąta – jest to najczęstsza forma tej choroby oczu, występuje gdy kąt drenażu przez rogówkę i tęczówkę pozostaje otwarty, ale jego ujście jest zablokowane, co z kolei prowadzi do wzrostu ciśnienia w oku uszkadzającego nerwy wzrokowe;
  • jaskra zamkniętego kąta – pojawia się gdy tęczówka rozciąga się ku przodowi, zawężając kąt drenażu, wówczas płyn nie krąży przez oko prawidłowo i zwiększa się ciśnienie wewnątrz gałkowe;
  • jaskra z niskim ciśnieniem – to odmiana jaskry w której wrażliwy nerw wzrokowy może ulegać uszkodzeniom nawet wówczas, gdy ciśnienie tętnicze jest w normie;
  • jaskra wrodzona – występująca od urodzenia lub rozwijająca się w pierwszych latach życia, wywołana jest najczęściej blokadą drenażu lub podstawowym stanem medycznym;
  • jaskra pigmentowa (barwnikowa) – gdy barwnik tęczówki blokuje płyn wypływający z oka, może występować na skutek niektórych aktywności fizycznych no. joggingu;
  • inne.

Do grupy ryzyka pojawienia się jaskry, zaliczyć można osoby, które:

  • mają wysokie ciśnienie wewnętrzne oka (ciśnienie wewnątrz gałkowe);
  • są w wieku powyżej 60 lat;
  • mają rodzinną historię choroby oczu;
  • cierpią na cukrzycę, choroby serca, wysokie ciśnienie krwi czy niedokrwistość sierpowatą;
  • mają określone choroby oczu jak krótkowzroczność;
  • odniosły uraz oka lub odbyły operację chirurgiczną na oku;
  • mają niedobory estrogenów – np. po usunięciu jajników przed 43 rokiem życia;
  • stosują leki kortykosteroid-owe.

Diagnozowanie i leczenie jaskry

Podczas diagnozowania jaskry, lekarz analizuje historię choroby oraz dokonuje kompleksowego badania oczu poprzez:

  • pomiar ciśnienia wewnątrz gałkowego (tonometria);
  • badanie uszkodzenia nerwu wzrokowego;
  • sprawdzanie obszarów utraty wzroku (badanie pola widzenia);
  • pomiar grubości rogówki (pachymetria);
  • sprawdzanie kąta odwadniania (gonioskopia).

Ponieważ uszkodzenia spowodowane przez jaskrę nie mogą być odwrócone, leczenie polega głównie na spowalnianiu postępu choroby oraz uniemożliwienie utraty wzroku. Głównym celem jest zmniejszanie ciśnienia w oku.

W zależności od zaawansowania choroby stosowane są między innymi krople do oczu, leczenie przy pomocy lasera a w poważnych przypadkach zabieg chirurgiczny.

Nauka stale szuka nowych sposobów leczenia jaskry i rozwiązań alternatywnych, jednak w profilaktyce ważny jest również styl życia osób cierpiących na jaskrę. Poza regularnymi badaniami i stosowaniem się do zaleceń lekarskich, należy dbać:

  • o zdrową dietę bogatą w witaminy i minerały,
  • regularną aktywność fizyczną dopasowaną do możliwości (warto skonsultować rodzaj ćwiczeń z lekarzem, gdyż niektóre ich rodzaje mogą wpływać niekorzystnie na stan zdrowia oczu),
  • ograniczenie kofeiny, która zwiększa ciśnienie tętnicze,
  • czy też o sen w pozycji z lekko uniesioną głową,
  • itp.

Może Cię również zainteresować:

Dodaj komentarz