Nadczynność przytarczyc

Nadczynność przytarczyc

tabletki7Nadczynność przytarczyc to choroba endokrynologiczna, spowodowana zbyt dużą aktywnością gruczołów przytarczycznych, co dalej prowadzi do zwiększonego poziomu parathormonu (PTH). Ten rodzaj hormonu jest głównie odpowiedzialny za kontrolowanie ilości wapnia w organizmie. Jego nieprawidłowy poziom prowadzi do kilku poważnych zaburzeń, lecz najczęstszą konsekwencją jest osteoporoza. Wyróżnia się dwie główne odmiany nadczynności przytarczyc, pierwotną oraz wtórną, a każda z nich cechuje się inną kombinacją objawów. Te najczęściej występujące są powiązane z hiperkalcemią, i są to np. ogólne zmęczenie, ból kości, utrata apetytu, zaparcia, osłabienie oraz depresja. W niektórych przypadkach, leczenie nie jest wymagane, jednak jeśli tak nie jest, najczęściej stosowaną metodą jest operacja chirurgiczna przytarczyc.

Charakterystyka

tabletki4Gruczoły przytarczyczne to 4 małe organy osadzone obok tarczycy. Mimo tego, że posiadają podobną nazwę i należą do układu hormonalnego, ich zadanie jest zgoła odmienne. Przytarczyce są odpowiedzialne za produkcję parathormonu (PTH), a nie za produkcję hormonów tarczycy. PTH kontroluje zawartość wapnia i fosforanów w organizmie, a także syntezę witaminy D. Jego nieprawidłowy poziom prowadzi do wielu poważnych konsekwencji, np. do osteoporozy, niedoboru witaminy D a nawet kamicy nerkowej. Nadczynność przytarczyc to 3 najczęściej występująca choroba endokrynologiczna na świecie.

Choroba może być podzielona na:

  • Pierwotną nadczynność przytarczyc – wywołana wewnętrznymi zaburzeniami gruczołów przytarczycznych. Najczęściej spowodowana jest nowotworem łagodnym i skutkuje hiperkalcemią.
  • Wtórną nadczynność przytarczyc – pojawia się jako skutek choroby niezwiązanej z gruczołami przytarczycznymi. Ten rodzaj nadczynności charakteryzuje się hipokalcemią.
  • Trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc – występuje jako powikłanie po nadczynności wtórnej. Mimo tego, że poziom wapnia jest odpowiedni, gruczoły nie są w stanie rozpoznać ich ilości i zmniejszyć produkcji PTH. Ten rodzaj choroby objawia się hiperkalcemią.

Przyczyny i objawy

W większości przypadków, pierwotna nadczynność tarczycy spowodowana jest gruczolakiem lub hiperplazją (rozrostem) przytarczyc. Może być wywołana również rakiem przytarczyc, który jest nowotworem złośliwym, jednak takie przypadki występują bardzo rzadko. Natomiast nadczynność wtórna może pojawić się jako skutek chorób nerek lub niedoboru witaminy D.

Objawy różnią się w zależności od rodzaju choroby oraz często są niespecyficzne. Ich intensywność jest uzależniona od stopnia zaawansowania choroby oraz od zdolności organizmu do obrony. Co więcej, w początkowych etapach bywają ledwo zauważalne lub bardzo łagodne.

W przypadku nadczynności pierwotnej, objawy są niezauważalne u około połowy wszystkich pacjentów, lecz jeśli już się pojawią, mogą to być:

  • Ogólne zmęczenie
  • Ból kości
  • Utrata apetytu
  • Zaparcia
  • Osłabienie
  • Depresja

Natomiast objawy związane z nadczynnością wtórną to:

  • Ból kości lub stawów
  • Deformacja kończyn (krzywica)
  • Opuchnięte stawy
  • Osłabienie kości (łatwe złamania lub pęknięcia)

Objawy dla nadczynności trzeciorzędowej są takie same jak dla pierwotnej, ponieważ związane są z hiperkalcemią.

Diagnoza oraz leczenie

Nadczynność przytarczycNadczynność przytarczyc jest często zauważana przypadkowo podczas rutynowych badań, ponieważ ten rodzaj choroby nie przejawia się żadnymi specyficznymi objawami lub są całkowicie nieobecne. W celu wykrycia choroby specjalista sprawdza poziom PTH oraz wapnia. Podwyższony poziom PTH oznacza nadczynność przytarczyc, natomiast poziom wapnia określa jej dokładny rodzaj. Pierwotna i trzeciorzędowa nadczynność cechuje się wysokim poziomem wapnia, z kolei nadczynność wtórna, niskim lub normalnym poziomem wapnia.

W przypadku nadczynności pierwotnej, leczenie może być niewymagane. Jednak jeśli jest inaczej, operacja chirurgiczna gruczołów przytarczycznych to najczęściej stosowana metoda, która charakteryzuje się wysoką skutecznością. Inne metody to np. terapia hormonalna lub przyjmowanie kalcymimetyków, wapnia oraz witaminy D.

Może Cię również zainteresować:

Dodaj komentarz